หน้าฝน น้ำขัง เฝ้าระวังไข้เลือดออก
นอกจากน้ำท่วมจะเป็นภัยซึ่งต้องเฝ้าระวังในช่วงหน้าฝนแล้ว ยังมีภัยแฝงที่ไม่ควรมองข้ามนั่นคือ ‘โรคไข้เลือดออก
ไข้เลือดออก…โรคร้ายที่แฝงมาพร้อมกับสายฝน
ช่วงฤดูฝนระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงกันยายนของทุกปีมักจะพบการระบาดของโรคไข้เลือดออก นั่นเพราะสภาพอากาศที่ชื้นแฉะและน้ำฝนซึ่งขังอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ เอื้อต่อการเพาะขยายพันธุ์ยุงลาย โดยยุงลายจะเลือกวางไข่บริเวณผิวน้ำที่ค่อนข้างนิ่ง สะอาด เมื่อฝนตกบ่อย ๆ ย่อมทำให้เกิดน้ำขังมากขึ้น ยุงลายจึงมีแหล่งเพาะพันธุ์มากขึ้นตามไปด้วย โรคไข้เลือดออกซึ่งมียุงลายเป็นพาหะจึงแพร่กระจายได้ง่าย ดังนั้นแม้จะไม่ใช่ตัวการหลักหรือต้นเหตุสำคัญของโรคไข้เลือดออก แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ‘ฤดูฝน’ มีบทบาทต่อการระบาดของโรค
รู้จักยุงลาย…เล็กแต่ร้าย ต้นเหตุไข้เลือดออก
ยุงลายที่พบเห็นได้บ่อยตามบ้านเรือนทั่วไปนั้นจะเป็นยุงลายบ้านซึ่งมีลักษณะส่วนปากยาว ส่วนหัว และลำตัวเป็นเกล็ดสีดำสลับขาว โดยพาหะของโรคไข้เลือดออกคือยุงลายเพศเมียซึ่งชอบออกหากินด้วยการดูดเลือดคนเป็นอาหารในตอนกลางวัน พวกมันวางไข่เพื่อขยายพันธุ์บนน้ำนิ่งตามแหล่งน้ำขังต่าง ๆ
โรคไข้เลือดออกเกิดจากการติดเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue Virus) ซึ่งมีถึง 4 สายพันธุ์ เมื่อยุงลายดูดเลือดจากผู้ป่วยในระยะที่มีไข้ เชื้อไวรัสเดงกีที่อยู่ในกระแสเลือดของผู้ป่วยจะเข้าไปฝังตัวอยู่ในเซลล์ผนังกระเพาะของยุงแล้วใช้ระยะเวลาในการฟักตัวประมาณ 8 – 12 วัน จากนั้นเชื้อดังกล่าวจะเดินทางเข้าสู่ต่อมน้ำลายพร้อมทำหน้าที่แพร่กระจายไปสู่คน หากคนปกติถูกยุงที่มีเชื้อกัด เชื้อไวรัสเดงกีที่อยู่บริเวณต่อมน้ำลายของยุงก็จะเข้าสู่กระแสเลือด ส่งผลให้คนที่ถูกยุงกัดนั้นเกิดการติดเชื้อและปรากฏอาการของโรคภายในระยะเวลา 3 – 15 วัน อย่างไรก็ตามเชื้อไวรัสเดงกีสามารถฝังตัวอยู่ในยุงได้ประมาณ 1-2 เดือน ซึ่งหมายถึงตลอดชั่วชีวิตของยุงตัวนั้นนั่นเอง
ไข้เลือดออก…โรคที่เป็นกันได้ทุกคน
โรคไข้เลือดออกสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัยโดยพบมากที่สุดในช่วงอายุ 5-9 ปี รองลงมาคือช่วงอายุ 10-14 ปี ทั้งนี้ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อภาวะรุนแรงของโรค ได้แก่ เด็กทารก , ผู้สูงอายุ , หญิงตั้งครรภ์ , ผู้ที่มีภาวะอ้วน , ผู้ป่วยโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด , ผู้ป่วยที่เป็นโรคเม็ดเลือดแตกง่าย , ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และผู้ที่รับประทานยากลุ่มสเตียรอยด์ หรือยาในกลุ่มยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์
ไข้เลือดออก อาการเป็นอย่างไร
หลังจากได้รับเชื้อแล้ว 2-7 วัน มักปรากฏอาการของโรคซึ่งแบ่งได้เป็น 3 ระยะ ดังนี้
ระยะไข้ ผู้ป่วยจะมีไข้ขึ้นสูง 38-40 องศาเซลเซียส อาจมีอาการเบื่ออาหาร , อ่อนเพลีย , คลื่นไส้ , ปวดรอบบริเวณดวงตา , ปวดศีรษะส่วนหน้าและขมับ , ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและข้อต่อ , มีผื่นหรือจุดเลือดออกตามลำตัว แขน หรือขา ระยะนี้จะกินเวลา 2-7 วัน ขึ้นอยู่กับสุขภาพของผู้ป่วย และสายพันธุ์ของไวรัสเดงกี ระยะวิกฤติ แม้ระยะนี้ไข้จะลดลงแต่ก็เป็นระยะที่ควรเฝ้าระวังเนื่องจากผู้ป่วยบางรายอาจจะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง อาทิ ภาวะการไหลเวียนเลือดล้มเหลวจากการรั่วของพลาสม่าในหลอดเลือดทำให้เกิดภาวะช็อกได้ , ภาวะเลือดออกผิดปกติจากเกร็ดเลือดต่ำ ( เช่น เลือดกำเดาไหล , อาเจียนเป็นเลือด , เลือดออกในทางเดินอาหาร เป็นต้น ) อาการในระยะนี้ค่อนข้างอันตราย และมีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตจึงควรอยู่ภายใต้การดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด
ระยะฟื้นตัว อาการต่าง ๆ เริ่มดีขึ้นไม่ว่าจะเป็นความดันโลหิตสูงขึ้น ปัสสาวะมากขึ้น มีความอยากรับประทานอาหาร อาการปวดหรืออ่อนเพลียลดลง สัญญาณชีพเริ่มกลับสู่ภาวะปกติ
โรคไข้เลือกออก…ป้องกันได้
- กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายพาหะของโรคไข้เลือดออก
1.1 ทำความสะอาดท่อระบายน้ำ พร้อมกำจัดแหล่งน้ำขังรอบบริเวณบ้านโดยเก็บหรือทำลายเศษวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่สามารถรองรับน้ำฝนได้ เช่น กระป๋อง , ขวด , ไห , ถังน้ำ , ของเก่า ตลอดจนยางรถยนต์ที่ไม่ได้ใช้ หากมีความจำเป็นต้องวางไว้ที่เดิมควรปิดให้มิดชิด หรือคว่ำไม่ให้มีน้ำขัง
1.2 ปิดปากภาชนะเก็บน้ำให้มิดชิดเพื่อป้องกันยุงลายเข้าไปวางไข่
1.3เปลี่ยนน้ำในแจกันทุกวันเพื่อป้องกันยุงวางไข่ 1.4 กำจัดน้ำในจานรองกระถางต้นไม้ หากกระถางมีขนาดใหญ่ให้นำทรายมาใส่ลงในจานรองเพื่อให้ทรายช่วยดูดซึมน้ำส่วนเกินซึ่งเกิดจากการรดน้ำต้นไม้ ส่วนจานรองกระถางขนาดเล็กใช้วิธีการเทน้ำทิ้งได้เลย
1.5 กำจัดลูกน้ำยุงลายโดยเลี้ยงปลาหางนกยูงหรือใช้ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ำขัง
2. ระมัดระวังและป้องกันการโดนยุงกัดในช่วงหน้าฝน เช่น สวมใส่เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และถุงเท้าเพื่อลดความเสี่ยงต่อการถูกยุงกัด, นอนในมุ้งหรือห้องที่ติดตั้งมุ้งลวดรอบด้าน, ใช้ตัวช่วยไล่ยุง เช่น น้ำมันหอมระเหยที่มีฤทธิ์ไล่ยุง ยากันยุง หรือสารกำจัดยุงในบ้าน
3. ฉีดวัคซีนป้องกันไข้เลือดออก
แม้ความรุนแรงของอาการจะแตกต่างกันแต่โรคไข้เลือดออกนั้นสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ดังนั้นหน้าฝนนี้อย่าลืมป้องกันตนเองให้ห่างไกลจากโรคไข้เลือดออก
ถ้าคิดถึงเรื่องประกัน TPIS ตรีเพชรอินชัวรันส์ โบรกเกอร์ประกันภัย เป็นที่ปรึกษาด้านประกันภัยรถยนต์ ประกันการเดินทาง และประกันด้านสุขภาพ
